ANTİK ROMA · KURULUŞ YERİ SEÇİMİ · FAZ 01
Roma dünyasına şarap ve zeytinyağı dağıtacak tek bir tesis kursaydık, onu nereye yerleştirirdik?
Bir haritayla başladık. Her yeni soruda cevabımız değişti.
Araştırmayı keşfetTalep nüfusla orantılı. Kişi başı tüketim kentler arasında eşit kabul ediliyor.
Tüketim yıl boyunca sabit. Deniz yolculuğunun koşulları ise mevsimle değişebiliyor.
Hammadde erişimi homojen. Kaynakların bölgelere eşit yayıldığı, kalite ve üretim kapasitesinin konumu ayırmadığı varsayılıyor. Giriş lojistiği ayrıca hesaplanmıyor.
ARAŞTIRMANIN EVRİMİ
Önce koordinatları ortaladık. Sonra yolları, boğazları, denizi ve zamanı hesaba kattık. Her adımda aynı soruyu yeniden sorduk: “Merkez” neye göre merkez?
Noktalar birer müşteri kenti. Boyutları nüfusu, renkleri seçili modelin kapsamını gösteriyor.
125 kentin enlem, boylam ve nüfusunu bir araya getirdik. Her kent, nüfusu kadar söz sahibi oldu.
Sonuç: 40,34669° K / 16,16508° D. Haritada bir nokta bulmuştuk. Peki dereceyi düz bir mesafe birimi gibi ele almak yeterli miydi?
125 kentlik veri tablosunu aç ↗Bu kez aynı 125 kenti, aynı nüfus ağırlıklarıyla AEQD metrik düzlemine dönüştürdük. X ve Y koordinatlarını ortalayıp sonucu yeniden haritaya taşıdık.
Ham enlem–boylam ortalamasıyla
metrik merkez arasındaki ayrım.
Yeni nokta 40,82173° K / 16,81136° D oldu. Küresel vektör kontrolü ise metrik sonuca yalnız 1,63 km uzaktaydı.
Seçilen koordinat yaklaşımının etkisini. Bu bir güven aralığı değil; AEQD de bütün kent çiftlerinin uzaklıklarını korumuyor. İki merkez henüz gerçek tesis yerleri değil.
Orta İtalya pilotundan bütün yol ağına geçtik. Bu aşamada deniz ve feribot kullanmadık; yol kilometresini 12 ve 30 km/gün senaryolarıyla süreye çevirdik.
120 kent bağlandı; 5 kentin yerel erişimi çözülemedi. Ayrı bileşenler arasında olmayan bir yolculuğa sonlu süre vermedik.
Sicilya'yı ayrı ada notunda tuttuğumuz ana anlatıda üç grup var. Tam müşteri tablosunda ise dört bileşen bulunuyor.
Abydos ve Byzantium kısa geçişlerini, yani Çanakkale ve İstanbul boğazı bağlantılarını ekledik. Avrupa ile Anadolu–Levant–Afrika aynı müşteri bileşeninde buluştu.
Birleşen ana pazarın
merkezi artık Aquileia.
Eski 12 km/gün modelinde nüfus ağırlıklı ortalama süre 154,157 gün. Britanya ve Sicilya ayrı kaldı; beş yerel erişim boşluğu da devam etti.
Ana anlatıda 3 → 2, Sicilya dahil tam tabloda 4 → 3 grup. Geçişler yol eşdeğeri ve sıfır ek bekleme kabulüyle eklenmiştir; ölçülmüş feribot tarifesi değildir.
Kara ağına deniz sürelerini eklediğimizde Ostia öne çıktı. Talep sabitti; seyir ve hava bekleme süreleri ise aya ve yöne göre değişiyordu.
Bu iki sayı farklı pazarları ve deniz kaynaklarını temsil ediyor. Adil karşılaştırmayı aynı 105 kent üzerinde ayrıca yaptık.
Buradaki süreler önceki eğimsiz, 12 km/gün referansıdır. Deniz yolculuğu başına toplam 1 gün elleçleme vardır. Mavi çizgiler kaynak düğümlerinin bağlantı şemasıdır; seyir izi değildir.
Sabit kilometre/gün hesabının yerine yolun kaynak geçilebilirlik katsayısını koyduk. Öküz arabası için taban hız 2 km/saat, günlük hareket 6 saat.
Örneğin Ephesus–Alexandria kara örneğinde en kısa rota yaklaşık 2.224,7 km; en hızlı rota 2.230,3 km olmasına rağmen daha kısa sürüyor.
Hesapladığımız süre matrisini MDS + SMACOF ile iki boyutlu U/V düzlemine taşıdık. Birbirine zaman bakımından yakın kentler, bu çizimde birbirine yaklaşıyor.
Soldaki kaydırıcıyı kullanın. Coğrafi konumlar ile zaman temsili arasındaki dönüşümü izleyin.
01Coğrafi merkezGerçek X/Y koordinatlarının nüfus ortalaması.
02U/V merkeziZaman düzlemindeki nüfus ağırlık merkezi.
03Ağ optimumuÖzgün yönlü süre toplamını en aza indiren gerçek kent.
U/V birimi model günüdür, boylam/enlem değildir. Çizim için yönler ortalanır; işletme kararı özgün çıkış süreleriyle hesaplanır. Kıyı çizgisini katlanan düzleme zorla bükmedik.
Güncel aylık 107 kentlik pazarda U/V merkezine en yakın üç gerçek kenti aldık. Sonra her birini özgün ulaşım ağında değerlendirdik.
Ostia burada hem merkez yakını hem ağ optimumu. Fakat bu üç aday, beş araştırma önerisinin son karar tablosuyla aynı havuz değil.
Bütün önerileri karşılaştır ↓SONUÇLARI YAN YANA KOYMAK
107 ve 120 kentlik ortalamaları birbiriyle yarıştırmak yerine, kapsamı sabitleyip model değişiminin etkisini ayırıyoruz.
Nüfus ağırlıklı optimum çıkış süresi · model günü. Atlas ve ORBIS farklı deniz kaynaklarıdır.
Önceki eğimsiz Atlas · 107 kent · kara 12 km/gün · yıl boyunca sabit tesis Ostia.
Güncel eğimli model. Erişilemeyen kent çiftleri sıfır gün sayılmaz. Günler takvim dönüşümüyle üretilmiş model süreleridir.
VERİ ATLASI
Karma dönem nüfusları, kabul edilmiş kent eşleştirmeleri, koordinatlar ve erişim durumları. Beş belirsiz kent de burada.
KARAR MASASI
Ham coğrafi merkeze en yakın kent Grumentum, metrik merkeze en yakın kent Venusia. Boğazlı kara Aquileia'yı önerdi. Hibrit ve güncel aylık anamorfoz ise aynı yere işaret etti: Ostia.
Aynı kenti iki kez puanlamadık. Bütün adayları aynı güncel 107 kentlik pazarda değerlendirdik.
Bir ağırlık değişince diğerleri kendi oranını korur. Toplam her zaman %100.
K1–K4'te düşük ham değer daha iyi. Dört aday arasındaki en iyi değer 100, en kötü değer 0. Puan = 100 × (en kötü − değer) / (en kötü − en iyi).
Uzak müşteri ölçütü nüfus ağırlıklı P90; mevsim ölçütü en kötü ayın yıllık ortalamaya göre artışı. Kara yedeği bütün adaylar için aynı 105 anakara müşterisinde hesaplanır.
Yalnız günlük gidip gelebilenleri esas aldık. Fakat 125 kentlik örneklem küçük yerleşimleri ve kırsal nüfusu kapsamıyor. 30, 60 ve 120 dakikalık ön kontrolde çevre katkısı çıkmaması, çevrenin boş olduğu anlamına gelmiyor.
Bu yüzden işgücüne sahte bir puan atamadık. Grafikteki taralı alan, eksik kriterin alabileceği 0–100 puanın ağırlıklı katkısı; istatistiksel güven aralığı değil.
ARAŞTIRMANIN GÖRSEL ARŞİVİ
Çalışmada üretilen 15 özgün şekil. Açın, büyütün, senaryosunu kontrol edin veya indirin.
YÖNTEM MASASI
Kaynak veri, işletme varsayımı, hesap ve görsel temsil birbirinden ayrılıyor. Aşağıdaki kod parçaları çalışmanın gerçek Python dosyalarından alındı.